ଭାରତୀୟ ସୋଲାର ପ୍ୟାନେଲ୍ ଏବଂ ସୋଲାର ସେଲ୍ (Solar Cells) ପ୍ରସ୍ତୁତକାରୀ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ଆମେରିକା ବଜାରରୁ ଏକ ଖରାପ ଖବର ଆସିଛି। ଆମେରିକା ସରକାର ଭାରତରୁ ଆମଦାନୀ ହେଉଥିବା ସୋଲାର ସେଲ୍ ଉପରେ ୧୨୩ ପ୍ରତିଶତ ‘ଆଣ୍ଟି-ଡମ୍ପିଂ ଡ୍ୟୁଟି’ (Anti-Dumping Duty) ଲାଗୁ କରିବାକୁ ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି। ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ଫଳରେ ଆମେରିକା ବଜାରରେ ଭାରତୀୟ ସୋଲାର ଉତ୍ପାଦର ମୂଲ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବା ସହ ବ୍ୟବସାୟ ଗୁରୁତର ଭାବେ ପ୍ରଭାବିତ ହେବାର ଆଶଙ୍କା ଦେଖାଦେଇଛି।
ତଦନ୍ତ ପରିସରରେ ପ୍ରମୁଖ ଭାରତୀୟ କମ୍ପାନୀ
ନିମ୍ନ ମୂଲ୍ୟରେ ବିକ୍ରିର ଅଭିଯୋଗ: ଆମେରିକାର ବାଣିଜ୍ୟ ବିଭାଗ (Department of Commerce) ର ତଦନ୍ତ ଅନୁଯାୟୀ, ଭାରତର ସୋଲାର କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ସେମାନଙ୍କ ଉତ୍ପାଦକୁ ଆମେରିକା ବଜାରରେ ଉଚିତ୍ ମୂଲ୍ୟଠାରୁ ଯଥେଷ୍ଟ କମ୍ ଦାମରେ ବିକ୍ରି କରୁଥିଲେ।
ପ୍ରଭାବିତ ହେବେ ଏହି ସଂସ୍ଥା: ମୁନ୍ଦ୍ରା ସୋଲାର ପିଭି (Mundra Solar PV), ମୁନ୍ଦ୍ରା ସୋଲାର ଏନର୍ଜି, କୋୱା କମ୍ପାନୀ ଏବଂ ପ୍ରିମିୟର ଏନର୍ଜି ଫୋଟୋଭୋଲ୍ଟାଇକ୍ ଭଳି ବଡ଼ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ଏହି ଟିକସ ପରିସରଭୁକ୍ତ ହୋଇଛନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଡମ୍ପିଂ ମାର୍ଜିନ୍ ୧୨୩.୦୭ ପ୍ରତିଶତ ଧାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଇଛି।
ସମୁଦାୟ ଟିକସ ବୋଝ ଓ ଅନ୍ୟ ଦେଶ ସହ ତୁଳନା
ପ୍ରଭାବୀ ଟିକସ ହାର: ପୂର୍ବରୁ ଲାଗୁ ହୋଇଥିବା କାଉଣ୍ଟରଭେଲିଂ ଡ୍ୟୁଟି (CVD) କୁ ଆଡଜଷ୍ଟ କରିବା ପରେ ଏବେ ଏହି ଆଣ୍ଟି-ଡମ୍ପିଂ ଡ୍ୟୁଟିର ପ୍ରଭାବୀ ହାର ପ୍ରାୟ ୧୦୭.୭୭ ପ୍ରତିଶତ ରହିବ।
୨୩୪ ପ୍ରତିଶତ ହୋଇପାରେ ଟିକସ: ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ଅନୁସାରେ, ସମସ୍ତ ପ୍ରକାରର ଶୁଳ୍କକୁ ମିଶାଇଲେ ଭାରତୀୟ ସୋଲାର ଆମଦାନୀ ଉପରେ ସମୁଦାୟ ଟିକସ ୨୩୪ ପ୍ରତିଶତରେ ପହଞ୍ଚିପାରେ। ଏହା ଇଣ୍ଡୋନେସିଆ (୧୭୮%) ଏବଂ ଲାଓସ୍ (୧୦୩%) ତୁଳନାରେ ଯଥେଷ୍ଟ ଅଧିକ।
କ’ଣ ଏହି ଆଣ୍ଟି-ଡମ୍ପିଂ ଡ୍ୟୁଟି?
ସ୍ଥାନୀୟ ଶିଳ୍ପର ସୁରକ୍ଷା: ଯେତେବେଳେ କୌଣସି ଦେଶ ନିଜର ଘରୋଇ ଉତ୍ପାଦନ ଖର୍ଚ୍ଚ ଠାରୁ କମ୍ ମୂଲ୍ୟରେ ବିଦେଶକୁ ସାମଗ୍ରୀ ରପ୍ତାନି କରେ, ସେହି ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ‘ଡମ୍ପିଂ’ କୁହାଯାଏ। ଏହାଦ୍ୱାରା ଆମଦାନୀ କରୁଥିବା ଦେଶର ସ୍ଥାନୀୟ ବ୍ୟବସାୟୀ କ୍ଷତି ସହନ୍ତି। ଏହାକୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ସରକାର ଅତିରିକ୍ତ ଟିକସ ବା ଆଣ୍ଟି-ଡମ୍ପିଂ ଡ୍ୟୁଟି ଲଗାଇଥାନ୍ତି।
ସମାନ ସୁଯୋଗ ସୃଷ୍ଟି: ଏହାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ବ୍ୟବସାୟ ବନ୍ଦ କରିବା ନୁହେଁ, ବରଂ ବଜାରରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ସମାନ ପ୍ରତିଯୋଗିତାମୂଳକ ପରିବେଶ ସୃଷ୍ଟି କରିବା।
କେବେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ଏହି ବିବାଦ?
୨୦୨୫ରୁ ଚାଲିଛି ପ୍ରକ୍ରିୟା: ଜୁଲାଇ ୨୦୨୫ରେ ଏକ ଶିଳ୍ପ ସଂଘ ପକ୍ଷରୁ ଅଭିଯୋଗ ହୋଇଥିଲା ଯେ ଭାରତ, ଇଣ୍ଡୋନେସିଆ ଏବଂ ଲାଓସ୍ ନିଜ ସୋଲାର ଉତ୍ପାଦକୁ ଆମେରିକାରେ ଡମ୍ପିଂ କରୁଛନ୍ତି।
ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ପଦକ୍ଷେପ: ଏହି ଅଭିଯୋଗ ଆଧାରରେ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୨୬ରେ ଆମେରିକା ବାଣିଜ୍ୟ ବିଭାଗ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଭାବେ ଭାରତୀୟ ଆମଦାନୀ ଉପରେ ପ୍ରାୟ ୧୨୬ ପ୍ରତିଶତ କାଉଣ୍ଟରଭେଲିଂ ଡ୍ୟୁଟି ଲାଗୁ କରିଥିଲା। ଆମେରିକାର ଏହି କଡ଼ା ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଭାରତର ସୋଲାର ଶିଳ୍ପକୁ କିଭଳି ପ୍ରଭାବିତ କରିବ, ସେ ନେଇ ଏବେ ବ୍ୟବସାୟିକ ମହଲରେ ଚିନ୍ତା ବଢ଼ିବାରେ ଲାଗିଛି।