‘ଟେଲିଗ୍ରାମ୍’ ଆପ୍ ଏବେ “ନୂଆ ଡାର୍କ ୱେବ୍” ପାଲଟିଛି – କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର

ହାଇକୋର୍ଟରେ ଭାରତ ସରକାର ଓ ମେସେଜିଂ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ‘ଟେଲିଗ୍ରାମ୍’ ମଧ୍ୟରେ ଆଇନଗତ ଲଢ଼େଇ ଗୁରୁବାର ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଯାଇଛି। ଆଦି କୋର୍ଟରେ ତର୍କ ରଖି କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଟେଲିଗ୍ରାମ ବିରୋଧରେ ଏକାଧିକ ଗୁରୁତର ଅଭିଯୋଗ ଆଣିଛନ୍ତି। ଦିଲ୍ଲୀ ହାଇକୋର୍ଟରେ ଦାଖଲ କରିଥିବା ଏକ ସତ୍ୟପାଠରେ ସରକାର କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଏହି ଆପ୍ ଏବେ “ନୂଆ ଡାର୍କ ୱେବ୍” ପାଲଟିଛି। ଅପରାଧୀ, ସାଇବର ଠକ, ଚରମପନ୍ଥୀ ଗୋଷ୍ଠୀ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦୁର୍ବୃତ୍ତମାନେ ଆଇନରୁ ବର୍ତ୍ତିବା ପାଇଁ ଏହି ପ୍ଲାଟଫର୍ମକୁ ବ୍ୟବହାର କରୁଛନ୍ତି।

ଟେଲିଗ୍ରାମରେ ଥିବା କେତେକ ଚ୍ୟାନେଲ ଓ ବିଷୟବସ୍ତୁ ବିରୋଧରେ ସରକାରୀ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନକୁ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ କରି ଟେଲିଗ୍ରାମ୍ ଦିଲ୍ଲୀ ହାଇକୋର୍ଟରେ ଏକ ମାମଲା ରୁଜୁ କରିଥିଲା। ଏହାର ଜବାବରେ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଉକ୍ତ ସତ୍ୟପାଠ ଦାଖଲ କରି ଟେଲିଗ୍ରାମର ଅପବ୍ୟବହାର ସମ୍ପର୍କରେ ବିସ୍ତୃତ ବିବରଣୀ ଦେଇଛନ୍ତି।

ସରକାର ଅଭିଯୋଗ କରିଛନ୍ତି ଯେ, ଟେଲିଗ୍ରାମ୍ ନିଟ୍ (NEET) ଭଳି ପରୀକ୍ଷା ପ୍ରଶ୍ନପତ୍ର ଲିକ୍, ସାଇବର ଠକେଇ, ଆତଙ୍କବାଦୀ ପ୍ରଚାର, ଶିଶୁ ଯୌନ ଶୋଷଣ ସାମଗ୍ରୀ (CSEAM), ନିଶା କାରବାର ଏବଂ ଆର୍ଥିକ ଅପରାଧ ଭଳି ବହୁ ବେଆଇନ କାର୍ଯ୍ୟର କେନ୍ଦ୍ରବିନ୍ଦୁ ପାଲଟିଛି। ସରକାରଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ଟେଲିଗ୍ରାମ୍ ଅପରାଧୀମାନଙ୍କୁ ଡାର୍କ ୱେବ୍ ଫୋରମ୍ ସହିତ ଯୋଡୁଛି, ଯାହା ଦ୍ୱାରା କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷଙ୍କ ପାଇଁ ଅପରାଧୀଙ୍କୁ ଚିହ୍ନଟ କରିବା କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ ହୋଇପଡ଼ିଛି।

ଟେଲିଗ୍ରାମର ଗୋପନୀୟତା ଏବଂ ଅଜ୍ଞାତ ରହିବାର ସୁବିଧା ଅପରାଧୀଙ୍କୁ ଅଧିକ ଆକୃଷ୍ଟ କରୁଛି। ୟୁଜର୍ସମାନେ ସେମାନଙ୍କର ଫୋନ୍ ନମ୍ବର ଏବଂ ଟେଲିଗ୍ରାମ୍ ଆଇଡି ଭଳି ପରିଚୟକୁ ଗୋପନ ରଖିପାରୁଥିବାରୁ ତଦନ୍ତକାରୀ ସଂସ୍ଥାମାନେ ପ୍ରକୃତ ଅପରାଧୀଙ୍କ ପାଖରେ ପହଞ୍ଚିପାରୁନାହାନ୍ତି। ଏହି ପ୍ଲାଟଫର୍ମକୁ ବ୍ୟବହାର କରି ଆତଙ୍କବାଦୀ ସଂଗଠନଗୁଡ଼ିକ ହିଂସାତ୍ମକ ଓ ଚରମପନ୍ଥୀ ବିଷୟବସ୍ତୁ ପ୍ରଚାର କରୁଛନ୍ତି, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ସାଧାରଣ ଶାନ୍ତି ବ୍ୟାହତ ହେଉଛି ବୋଲି ସରକାର କହିଛନ୍ତି।

ସାଇବର ଅପରାଧ ସମ୍ପର୍କରେ ସରକାର କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଜାତୀୟ ସାଇବର କ୍ରାଇମ ରିପୋର୍ଟିଂ ପୋର୍ଟାଲର ତଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ, ଟେଲିଗ୍ରାମ ଜରିଆରେ ହେଉଥିବା ସାଇବର ଠକେଇ ମାମଲା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ଏଠାରେ ମୁଲ ବ୍ୟାଙ୍କ ଆକାଉଣ୍ଟ (mule bank accounts) ବିକ୍ରି ଏବଂ କ୍ରୟ ହେଉଛି, ଯାହା ମନି ଲଣ୍ଡରିଂ ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଛି।

ଏହାଛଡ଼ା, କିଛି ମାଲିସିଅସ୍ ଆଣ୍ଡ୍ରଏଡ୍ ଆପ୍ ଟେଲିଗ୍ରାମକୁ କମାଣ୍ଡ-ଆଣ୍ଡ-କଣ୍ଟ୍ରୋଲ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରି ପୀଡ଼ିତଙ୍କ ତଥ୍ୟ ଚୋରି କରୁଛନ୍ତି। କିଛି ଚ୍ୟାନେଲ ମାଲୱେୟାର ସେବା ଏବଂ ଗୁଗଲ ପ୍ଲେ ପ୍ରୋଟେକ୍ଟକୁ ବାଇପାସ୍ କରିବା ପାଇଁ ଟୁଲ୍ସ ବିଜ୍ଞାପନ କରୁଛନ୍ତି। ଟେଲିଗ୍ରାମ୍ ବଟ୍ ଜରିଆରେ ନାଗରିକଙ୍କ ମୋବାଇଲ ନମ୍ବର, ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ତଥ୍ୟ ଯାହା ପୂର୍ବରୁ ଲିକ୍ ହୋଇଥିଲା, ତାହା ମଧ୍ୟ ସହଜରେ ଉପଲବ୍ଧ ହେଉଛି।

ସାଇବର ଅପରାଧ ବ୍ୟତୀତ, ଟେଲିଗ୍ରାମ୍ ଚ୍ୟାନେଲଗୁଡ଼ିକ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଏବଂ ୱେବ୍ ସିରିଜ୍ ପାଇରେସି ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ବହୁଳ ଭାବେ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଛି, ଯାହା ବିଷୟବସ୍ତୁ ନିର୍ମାତାଙ୍କ ପାଇଁ ବଡ଼ କ୍ଷତିର କାରଣ ପାଲଟିଛି। ଦିଲ୍ଲୀ ହାଇକୋର୍ଟରେ ଦାଖଲ ହୋଇଥିବା ଏହି ସତ୍ୟପାଠରେ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଏହି ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ସହିତ ଜଡ଼ିତ ସମସ୍ତ ବିପଦର ଆକଳନ କରିଛନ୍ତି।

ଭାରତ ସରକାର ଟେଲିଗ୍ରାମକୁ ଏକ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଭର୍ତ୍ସନା କରିଛନ୍ତି। ପରୀକ୍ଷା ପ୍ରଶ୍ନପତ୍ର ଲିକ୍ କରୁଥିବା ସନ୍ଦିଗ୍ଧ ଆକାଉଣ୍ଟଗୁଡ଼ିକୁ ସକ୍ରିୟ ଭାବେ ହଟାଇବାରେ ବିଫଳ ହୋଇଥିବାରୁ ସରକାର କମ୍ପାନୀକୁ ଦାୟୀ କରିଛନ୍ତି। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, କମ୍ପାନୀ ଅଭିଯୋଗ କରିଛି ଯେ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ ମିଟିଂର ରେକର୍ଡକୁ ଭୁଲ୍ ଭାବେ ଉପସ୍ଥାପନ କରୁଛି।

ଭାରତରେ ୧୫୦ ନିୟୁତ ୟୁଜର୍ସ ଥିବା ଟେଲିଗ୍ରାମ୍ କୋର୍ଟରେ କହିଛି ଯେ ଏହି କଟକଣା ସାମ୍ବିଧାନିକ ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ବାକ୍ ସ୍ୱାଧୀନତା ଅଧିକାରକୁ କ୍ଷୁଣ୍ଣ କରୁଛି। ରୟଟର୍ସ ଦେଖିଥିବା କାଗଜପତ୍ରରୁ ଜଣାପଡ଼ିଛି ଯେ, ଜୁନ୍ ୧୬ରେ ଟେଲିଗ୍ରାମ୍ ବ୍ୟାନ ଆଦେଶ ପୂର୍ବରୁ ଭାରତର ଆଇଟି ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଓ କମ୍ପାନୀ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦୁଇ ସପ୍ତାହ ଧରି ଆଲୋଚନା ଚାଲିଥିଲା। କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର “NEET PAPER LEAKED” ଓ “Paper Leaked NEET” ଭଳି ଚ୍ୟାନେଲଗୁଡ଼ିକ ବିରୋଧରେ ଟେଲିଗ୍ରାମର “ନିଷ୍କ୍ରିୟତା”କୁ ନେଇ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ସିଧାସଳଖ ଟଙ୍କା ମାଗିବା ଓ ପ୍ରଶ୍ନପତ୍ର ଯୋଗାଇବାର ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦିଆଯାଉଥିଲା।

ଏହାର ଜବାବରେ ଟେଲିଗ୍ରାମ୍ କହିଛି ଯେ, “ଅନିୟମିତ ବିଷୟବସ୍ତୁକୁ ରୋକିବାରେ ଆମେ ନିଷ୍କ୍ରିୟ ବୋଲି ଯେଉଁ ମତ ଦିଆଯାଉଛି, ସେଥିରେ ଆମେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ। ଆମେ କୌଣସି ପ୍ରକାରର ବେଆଇନ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଅନୁମତି ଦେଉ ନାହୁଁ।” ଭାରତର ଆଇଟି ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ କିମ୍ବା ଟେଲିଗ୍ରାମ୍ ଏ ସମ୍ପର୍କରେ କୌଣସି ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଦେଇ ନାହାନ୍ତି।

ଭାରତରେ ୱାଟସଆପ୍ ସବୁଠାରୁ ଲୋକପ୍ରିୟ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଟେଲିଗ୍ରାମର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ରତା ରହିଛି। ଏହାର ଗ୍ରୁପରେ ୨ ଲକ୍ଷ ସଦସ୍ୟ ରହିପାରିବେ, ଯାହା ୱାଟସଆପ୍ (୧,୦୨୪) ତୁଳନାରେ ବହୁତ ଅଧିକ। ଏହାଛଡ଼ା, ଫୋନ୍ ନମ୍ବର ପ୍ରକାଶ ନକରି ୟୁଜର୍ସ ପରସ୍ପର ସହ ଯୋଗାଯୋଗ କରିପାରିବେ। ଏହି ସୁବିଧାଗୁଡ଼ିକ ଠକେଇ ଓ ବେଆଇନ କାରବାର ପାଇଁ ଅନୁକୂଳ ବୋଲି ସମାଲୋଚକମାନେ କହିଛନ୍ତି, ଯାହାକୁ ଟେଲିଗ୍ରାମ୍ ଖଣ୍ଡନ କରିଛି।

NEET ପରୀକ୍ଷା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଠକେଇ ଟେଲିଗ୍ରାମରେ “ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ” ବୋଲି ସରକାର ଦାବି କରିଛନ୍ତି। ଏହି ପରୀକ୍ଷା ସହ ଜଡ଼ିତ ବିବାଦ ଏକ ରାଜନୈତିକ ଝଡ଼ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି। ଟେଲିଗ୍ରାମର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ପାଭେଲ ଦୁରୋଭ କହିଛନ୍ତି ଯେ ସରକାରଙ୍କ ଏହି ବ୍ୟାନ ଏକ “ଭୁଲ୍” ପଦକ୍ଷେପ, ଯାହା ୟୁଜର୍ସଙ୍କୁ ଦଣ୍ଡିତ କରୁଛି। ଏହାଛଡ଼ା, ଟେଲିଗ୍ରାମ୍ ତାହାର X ଆକାଉଣ୍ଟରେ ଏକ ବ୍ୟଙ୍ଗାତ୍ମକ ପୋଷ୍ଟ ମଧ୍ୟ କରିଛି: “ପ୍ରତିବର୍ଷ ୩ ଲକ୍ଷ ଲୋକ ବୁଡ଼ି ମରୁଛନ୍ତି। ତେଣୁ ସମାଜକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ପାଇଁ ପାଣି ପିଇବା କିମ୍ବା ପାଣି ରଖିବା ବେଆଇନ କରାଯିବ।”

ଜୁନ୍ ୩ ମିଟିଂ ପରେ ଟେଲିଗ୍ରାମ୍ ଓ ଭାରତୀୟ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତିକ୍ତତା ବଢ଼ିଥିଲା। କମ୍ପାନୀ ଅଭିଯୋଗ କରିଥିଲା ଯେ ମିଟିଂର ମିନିଟ୍ (ରେକର୍ଡ) ଆଲୋଚନାକୁ ସଠିକ୍ ଭାବେ ପ୍ରତିଫଳିତ କରୁନାହିଁ। ଟେଲିଗ୍ରାମ୍ ଜୁନ୍ ୫ ଇ-ମେଲରେ ଏହାକୁ ଖଣ୍ଡନ କରି କହିଛି ଯେ, ଏଭଳି ବିଷୟବସ୍ତୁ ପାଇଁ ସେମାନଙ୍କର ମାପକାଠି ନାହିଁ ତାହା ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହାକୁ ଅଧିକ ମଡରେସନ୍ ବା ସମୀକ୍ଷା ଆବଶ୍ୟକ। କୋର୍ଟରେ ଦାଖଲ କରିଥିବା ପିଟିସନରେ କମ୍ପାନୀ ସରକାରଙ୍କ ରେକର୍ଡକୁ “ଏକପାଖିଆ ଓ ଭୁଲ୍” ବୋଲି କହିବା ସହ ଏଥିରେ କମ୍ପାନୀର ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ “ଜାଣିଶୁଣି” ଅଣଦେଖା କରାଯାଇଛି ବୋଲି ଅଭିଯୋଗ କରିଛି।